KÖMÜR BAŞVURU KILAVUZU

 Kömür ve kömür dış ticareti ile ilgili temel kavramların yer aldığı başvuru kılavuzuna alttaki linkten ulaşıp indirebilirsiniz.

İndirme Linki: 

https://drive.google.com/file/d/1aIomxIWDpe2N8nduAOCJ0hoItfxtGWDr/view?usp=sharing

PARAGUAY

 Madencinin Güncesi: Paraguay İzlenimleri

Dr. Metin AKTAN

 

20 Şubat 2026 tarihinde İzmir'den başlayan seyahatim, İstanbul üzerinden yaklaşık 13 saat süren bir uçuşla Brezilya'nın São Paulo şehrine uzandı. São Paulo'dan ise yaklaşık iki buçuk saatlik bir aktarma uçuşuyla Paraguay'a ulaştım. İstanbul (IST) ile Paraguay'ın başkenti Asuncion (ASU) arasındaki mesafe, kuş uçuşu yaklaşık 11.530 kilometre olup, doğrudan bir rota üzerinden Güney Atlantik Okyanusu'nu boydan boya geçmektedir.

Şekil 1. İstanbul-Paraguay uçak rotası.

Bu rota bana ister istemez önceki Güney Amerika seyahatlerimi hatırlattı. Ekim 2014'te Şili'nin Santiago şehrinde düzenlenen Dünya Cevher Hazırlama Kongresi'ne yaklaşık 15 kişilik bir heyetle katılmıştık. Rahmetli Prof.Dr. Güven Önal Hoca'nın efsane YMGV organizasyonlarından biriydi. Hem maden ziyaretleri hem de turistik ziyaretlerle teknik ve kültürel yönü zengin olan unutulmaz bir organizasyondu diyebiliriz.

Brezilya ve Arjantin'i de kapsayan o seyahatte, yüksek dağların ayırdığı ince uzun Şili'yi, Amazon'un uçsuz bucaksız nehirlerini ve bölgenin yeşil doğasını hayranlıkla izlemiştim.  Ardından 2018 yılında Bakanlığımızın teknik bir heyetiyle Venezuela'ya 10 günlük bir inceleme gezisi yapmıştık.

Yeni Bir Görev: Asunción'da İlk İzlenimler

Geçmişteki bu maden ve teknik inceleme turlarından farklı olarak, Paraguay'daki bu ziyaretimin odak noktası enerji ve madencilik alanında Türkiye’den bir firmaya danışmanlık yapmaktı.

São Paulo'da geçirdiğim bir günlük dinlenmenin ardından başkent Asunción'a adım attım.  Şehir, yüksek yapıların bulunmadığı oldukça düz bir coğrafyaya sahip. Sokaklarda Amerikan sermayesinin gücünü net bir şekilde hissedebiliyorsunuz; sayısız alışveriş merkezi ve neredeyse tüm Amerikan ve Avrupa markaları burada mevcut. Gıda fiyatları çok uygun. Et Türkiye'dekinin 1/10'u fiyatında. Ama tekstil biraz pahalı. Ortalama gelir 500 USD civarında. 

Ülke nüfusu yaklaşık 7 milyon. Bu nüfusun yaklaşık 1,5 milyonu başkent Asuncion’da. Nüfusun çok genç olduğu, yaş ortalamasının 27 civarında seyrettiği belirtiliyor. Ülke iki dilli: İspanyolca ile Guaraní resmî diller.

Başkentin Sokaklarındaki Çelişkiler

Bu genç nüfusa rağmen sokaklar kalabalık değil. Araç kullanımı oldukça fazla. Gelecekte burada ciddi bir trafik yoğunluğu yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Genelde büyük araçlar tercih ediliyor. Sanırım tarım ve hayvancılığın fazla olması, araç tercihini de etkiliyor. Yolların alt yapısı çok iyi değil. Çok fazla çukur ve tümseklikler var. Ama bir taraftan kaliteli asfaltta sürülmesi gereken alçak tamponlu, lüks Ferrari ve Mazarrattı satan araç galerini de görünce oldukça şaşırdım.

Beni en çok şaşırtan altyapı tezatlarından biri, açık bırakılan logar ızgaralarından yayılan çok yoğun kanalizasyon kokusu ve direklerden gelişigüzel sarkan telefon ve internet kabloları oldu. Ancak sokaklardaki bu durumlara zıt olarak, insanlar son derece temiz giyimli ve birbirlerine selam veren, sıcakkanlı kişiler. Ayrıca asayiş olaylarının çok nadir yaşandığı, suç oranının hayli düşük olduğu oldukça huzurlu bir ortama sahip.

Paraguay – Güney Amerika’nın Kalbindeki Sessiz Güç

Güney Amerika’nın tam ortasında yer alan Paraguay, adeta kıtanın gizli kalmış kalbi gibi. Ne denize kıyısı var ne de gürültülü metropolleri... ama sakinliği, köklü tarihi ve içten insanlarıyla hemen fark ettiriyor kendini. Paraguay’ın hikayesi, 16. yüzyılda İspanyol sömürgesi olarak başlıyor. 1811’de bağımsızlığını kazanıyor ama bu özgürlük, kolay olmuyor. Paraguay Savaşı (üçlü ittifak savaşı), ülkenin tarihindeki en yıkıcı dönem: Brezilya, Arjantin ve Uruguay’a karşı verilen bu savaşta Paraguay nüfusunun neredeyse %60’ı, erkek nüfusunun da %85-90’ı hayatını kaybediyor. Gerçekten korkunç. Bugün ise halk, o dönemi “ulusal direnişin sembolü” olarak görüyor ve her yıl Şubat sonunda “Heroes Day” olarak anma törenleri düzenliyor.

Yönetim şekli cumhuriyet; başkent Asunción hem politik hem ekonomik merkez. Son yıllarda ülke, Latin Amerika’nın en istikrarlı ama en sessiz ekonomilerinden biri olarak öne çıkıyor.

🎭 Kültür ve Günlük Yaşam

Paraguay kültürü, yerli Guaraní kökleriyle İspanyol mirasını birleştiriyor. Yerli melodilerle harmanlanmış harpa (arpa) müziği, genelde belediye otobüslerinde ve arka sokaklarda rahatça duyuluyor. Yemeklerde en meşhurları: chipa (peynirli mısır ekmeği), sopa paraguaya (katı mısır ekmeği) ve tabi ki çok ucuz olduğu için çeşit çeşit et yemekleri-ızgaraları ve sıcak havalarda vazgeçilmez tereré — buz gibi bitki çayı, Guaraní’lerin günlük ritüeli. Bu bitki çayını taşımak için termosa benzer içi buz dolu özel su kabı taşıyorlar.

💰 Ekonomi – Sessiz Büyümenin Hikayesi

Paraguay, G. Amerika’nın “gürültüsüz ama sağlam” ekonomilerinden biri. Savaşsız, krizsiz, ağır ama istikrarlı bir büyüme çizgisi var. Son yıllarda ortalama %4 civarında büyüme sağlıyor. Ekonominin kalbinde tarım, hidroelektrik enerji ve hayvancılık var. Dünyanın en büyük soya, sığır eti ve elektrik ihracatçılarından biri. Yani, ülkenin parası toprağından ve suyundan geliyor.

Kişi başı milli gelir: Yaklaşık 7.500 ABD doları (2025 IMF tahmini). Yıllık enflasyon: %4–5 bandında. İşsizlik oranı: Yaklaşık %5. Ülke risk primi (CDS): 160–200 baz puan aralığında (Latin ortalamasına göre düşük – yani yatırımcı açısından “makul riskli”). Ekonomi küçük ama dayanıklı. Üstelik dış borcu da düşük — bu da Paraguay’ı Latin Amerika’da “finansal olarak disiplinli” birkaç ülkeden biri yapıyor.

🌍 Coğrafya – Güney Amerika’nın Kalbi

Paraguay tam anlamıyla kıtanın içinde sıkışmış bir ülke. Denize kıyısı yok ama iki büyük nehir — Paraguay Nehri ve Paraná Nehri — ülkenin can damarları gibi kuzeyden güneye akıyor.

Yüzölçümü: Yaklaşık 406.000 km² (Türkiye’nin yarısı kadar).

Komşular: Brezilya (doğuda), Arjantin (güney ve batıda), Bolivya (kuzeyde).

Ülke coğrafi olarak ikiye ayrılıyor:

Doğu Paraguay: Yeşil, ormanlık, tarım ve nüfus yoğun.

Batı Paraguay (Chaco): Geniş, kurak, neredeyse vahşi bir doğa — kaktüsler, tozlu yollar ve gaucho’lar (Latin kovboyları).

Asunción’dan batıya giden her kilometrede medeniyet biraz daha seyrekleşiyor; doğuya gittikçe yeşil ve bereket artıyor.

☀️ İklim – Tropik Sıcak, Sakin Yağmurlar

Paraguay’ın iklimi tropikal ile yarı nemli karasal arası bir geçişte. Yıl boyu sıcak; yazlar (Kasım–Mart) sıcak ve nemli, kışlar ılık ve kuru geçiyor. Yaz aylarında sıcaklık 40°C’yi bulabiliyor. Kışın (Haziran–Ağustos) gündüzler 20–25°C civarında, geceler serin. En yağışlı dönem: Kasım–Şubat. En kuru dönem: Haziran–Ağustos.

⚡Su Kaynakları, Enerji ve Madencilik Potansiyeli

Ülkenin su kaynakları bakımından çok zengin olduğunu ve dünyanın en büyük barajlarından İtaipu Barajına ev sahipliği yaptığını eklemeliyim. Brezilya ile sınırda bulunan Paraná Nehri üzerindeki Itaipu Barajı, dünyada en büyük elektrik üretim kapasitesine sahip olan tesislerden biri ve 14.000 MW güç üretimi yapmakta. Her biri 700 MW sağlayan 20 jeneratör ünitesi mevcut. 3000’den fazla istihdama sahip olduğu yazıyor bir çok kaynakta. 1984 yılında tamamlanan baraj, Brezilya ve Paraguay tarafından işletilen iki uluslu bir baraj. İki ülke arasındaki sınırda bulunan Dostluk Köprüsü'nün 15 kilometre kuzeyinde yer almakta.

Barajın inşasına ilk olarak Arjantin itiraz etmiş, ancak müzakereler ve Arjantin-Brezilya entegrasyonu ile anlaşmazlığın çözümü sağlanmış. "Itaipu" adı inşaat sahasının yakınında bulunan bir adadan alınmış. Guarani dilinde, Itaipu "sondaj taşı" anlamına geliyormuş.

Şu anda kurulu olan yirmi jeneratör ünitesinden on tanesi Paraguay için ve on tanesi de Brezilya için enerji üretmekte. Paraguay jeneratörlerinin üretim kapasitesi Paraguay'daki yükü çok aştığı için, üretimlerinin çoğu doğrudan Brezilya tarafına ihraç edilmekte. Enerjinin çoğunu São Paulo / Rio de Janeiro bölgesine taşınmakta. Bu büyük baraj, Paraguay'ın elektrik ihtiyacının %80 ile %85'lik devasa bir kısmını tek başına karşılıyor ve Brezilya'nın da enerji ihtiyacına destek oluyor.

Madencilik sektörü ise yeni yeni canlanıyor: nikel, demir, altın ve fosfat potansiyeli dikkat çekiyor, ancak çevresel hassasiyetler nedeniyle yatırımlar yavaş ilerliyor. Aktif çalışan maden sahası neredeyse yok. Hemen hemen tamamı arama aşamasında ve özellikle Kanadalı ve Amerikan firmaları Paraguay’ın madencilik sektörüne yeni yeni girmeye başladılar. Bir tarım ve hayvancılık toplumu olan Paraguay’ın ilerleyen zamanlarda madenciliğe nasıl bakacağı şimdiden büyük bir soru işareti aslında.

   Başkent Asuncion Turistik Yerleri ve Sokak İzlenimleri

Asunción, Paraguay'ın tarihi ve kültürel dokusunu yansıtan, nehir kıyısında kurulu sıcak bir başkent. Öne çıkan yerler arasında devlet başkanlığı sarayı Palacio de López, ulusal kahramanların anıt mezarı Panteón Nacional de los Héroes, tarihi Casa de la Independencia, renkli Loma San Jerónimo mahallesi ve nehir manzaralı Costanera de Asunción bulunmakta. Ben bunlardan 1 günlük ziyaret kapsamında Lopes Sarayı, Panteon anıt mezarı, renkli mahalle araları ve nehir manzaralı kıyı şeridini gezebildim.

Şekil 2. Eski İspanyol binalarından bir görünüm.

Palacio de López (Hükümet Sarayı): Devlet başkanının çalışma ofisi olan bu pembe bina, şehrin en ikonik yapısı. Nehrin hemen kıyısında bulunuyor. İçeri turist alınmıyor. O yüzden sarayı arka fona alıp, anca fotoğraf çekebildim.

Şekil 3. Arka fonda Palacio de López (Hükümet Sarayı) görünümü.

Panteón Nacional de los Héroes (Ulusal Kahramanlar Panteonu): Paraguay tarihinin önemli figürlerinin anıt mezarlarının bulunduğu, nöbet değişimi törenleriyle ünlü yapı.

Şekil 4. Panteón Nacional de los Héroes iç görünümü.

Şekil 5. Ulusal Kahramanlara ait anıt mezar.

Costanera de Asunción (Sahil Yolu): Paraguay Nehri kıyısında yürüyüş yapmak, bisiklete binmek ve gün batımını izlemek için popüler bir alan. Ama ben şapkama rağmen tam öğlen sıcağında yürüyüş yaptığım için oldukça bunaldım ve sürekli gölge bir yer aradım.

Alışveriş Merkezleri: Paseo La Galeria ve Shopping delSol AVM’leri şehir merkezinden biraz uzakta olmalarına rağmen inanılmaz kalabalıklar. AVM içlerindeki teraslı ve bahçeye açılan kısımlarda bol bol kaliteli ve ünlü et restoranları var. Fiyatları oldukça makul. Ayrıca AVM içinde hemen her batılı markayı bulup dolar ile de alış veriş yapabileceğiniz yerler var. Ama tabi merkeze göre biraz pahalı yerler.

Şekil 6. Paseo La Galeria alışveriş merkezi.

 

 Arama Sahası İzlenimleri

Sabahın en erken saatinde, henüz hava bile aydınlanmamışken 05:30'da Asunción'dan yola çıktık. Gidiş-gelişli standart asfalt yollarda beklediğimden daha yoğun bir trafik vardı; hatta yol üstünde iki üç trafik kazasına denk geldik. Araçta dört kişiydik: Jeologlarımız Federico ve George, şoförümüz nam-ı diğer "Kaptan George" ve ben. Hedefimiz başkentin yaklaşık 450 kilometre kuzeydoğusundaki Capitán Bado bölgesiydi. Molalarla beraber yolculuğumuz yaklaşık 6 saat sürdü. Bölgeye varır varmaz küçük, gösterişsiz ama oldukça temiz bir otele eşyalarımızı bırakıp hiç vakit kaybetmeden sahaya geçtik.

Şekil 7. Capitan Bado şehir merkezi.

Bölgede yarı tropikal bir iklim (yazları 40°C'ye ulaşan sıcaklıklar) hâkim. Mevcut durumda arazinin büyük bir kısmı tarım (ağırlıklı olarak soya fasulyesi plantasyonları) ve hayvancılık amacıyla kullanılmakta.

Sahada Capitán Bado'yu detaylıca gezip, daha önceden numune alınan noktaları yerinde inceleme fırsatım oldu. Özellikle müthiş bir manyetizma sergileyen manyetit anomalileri gerçekten dikkat çekiciydi.

Şekil 8. Manyetit anomalileri rahatça test edilebiliyor.

🪨 Jeolojik Yapı ve Hedef Mineraller

Bölgenin ana jeolojisi, yaklaşık 130 milyon yıl öncesine dayanan Paraná bazalt akıntıları tarafından oluşturulmuş.   Sahadaki en kritik oluşum, proje alanının yaklaşık %60 ila %80'ini kaplayan ve ortalama 6-7 metre kalınlığa sahip laterit (demir ve alüminyumca zengin kırmızı toprak) tabakaları.  Ayrıca sahada gabro kayaçları, diatremler (volkanik bacalar) ve Akara Formasyonuna ait kumtaşları gözlemlenmekte.

Sahadaki toprakta manyetit (demir) konsantrasyonu oldukça yüksek; el mıknatısıyla yaptığım yüzeysel testlerde %50 demir, %25 titanyum oranlarını saptadım. Tabi bu yüzeysel ve tahmini değerler. Esas değerler tam laboratuvar analizi sonucunda çıkacak.

En önemli gözlemim, bu projenin sıfırdan bir cevher keşfetme (discovery) projesi değil, var olan devasa yüzey cevherinin sistematik olarak değerlendirilmesi (evaluation) projesi olduğu yönünde. Ama tabi ki bunun uluslararası standartlarda hızlı bir şekilde raporlanması gerekiyor.

Şekil 9. Paraguaylı Jeologlar Frederico ve George ile saha incelemelerinden bir görünüm.

Yeni keşfedilen mineral bölgelerinden toprak numuneleri aldık; özellikle Nadir Toprak Elementleri (REE) potansiyelini görmek istedim. Numune alma işleri ve ekipman hazırlığı fiziksel olarak biraz yorucuydu ama dürüst olmak gerekirse hepimiz için çok eğlenceli ve verimli bir çalışma oldu.

 

Şekil 10. Nadir toprak elementleri için toprak numunesi alımı.

 

Şekil 11. Volkanik kökenli demir içeren gabro örnekleri.

Akşam yemeği için dışarı çıktığımızda bölge halkının yabancılara pek alışkın olmadığını hemen hissettik. Hatta aramızda İngilizce konuştuğumuzu duyan bir restoran çalışanı beni Amerikalı bir aktör sanınca ekip arasında epey bir gülüşme yaşandı. Gece otele dönüp dinlenirken televizyonda bir Türk dizisine denk gelmek ise günün ilginç sürprizlerinden biriydi. Capitán Bado tam sınırda; Brezilya ile Paraguay'ı ayıran bu bölgede ne askeri bir alan ne de tel örgü var. İki taraf o kadar barışçıl ve iç içe yaşıyor ki etkilenmemek elde değil. Dünyanın diğer ucundaki ABD-İran ve Pakistan-Afganistan savaşları ve jeopolitik kriz haberlerinin aksine, burada sadece tek tük araba sesleri duyuyorsunuz. Suç oranının neredeyse sıfır olduğu, uçsuz bucaksız, huzur dolu tarım arazilerinin ortasındayız.

İşin operasyonel tarafına gelirsek, incelediğimiz alanlar henüz ön arama sahası niteliğinde. Bugüne kadar bölgede aktif bir madencilik faaliyeti hiç yapılmamış, dolayısıyla toplam rezervin büyüklüğünü henüz tam olarak bilmiyoruz. Paraguay çok güçlü bir tarım ülkesi. Yakın bir zamanda buralarda maden üretimine geçilmek istendiğinde, kamulaştırma ya da arazi satımına yerel halkın nasıl bir tepki vereceği veya bir protesto olup olmayacağı kafamda büyük bir soru işareti.

Öte yandan Paraguay devleti madencilik yatırımlarına çok sıcak bakıyor; ülkeye döviz sokmak için vergi indirimleri ve çeşitli teşvikler sunuyorlar. Ancak ülkede köklü bir madencilik kültürünün olmaması ve ülkenin denize kıyısının bulunmaması, yatırımcılar için ciddi dezavantajlar. Kendi adıma söylemem gerekirse, bu kadar uzak bir coğrafyada uzun soluklu bir operasyon yönetmenin lojistik ve yönetimsel zorlukları hakkında bazı kişisel çekincelerim var.

 

🌍 Son Söz

Fazla konuşmayan ama çok şey anlatan bir ülke Paraguay. Uçsuz bucaksız tarım alanlarında ve sığır otlatan yeşil vadilerinde ufka bakarken ya da tenha şehirlerin sessiz sokaklarında gezerken, eski kolonyal binaların gölgesinde bir tereré içip İspanyolca konuşmalara doyduğunda anlıyorsun:

Burası Güney Amerika’nın kalbi — yavaş atıyor ama güçlü...

Paraguay’ın ekonomisi ve doğası, insanları gibi sade ama dirençli. Ülke ne zenginliğini gösterişle sergiliyor ne de fakirliğini gizliyor. Rüzgâr gibi sessiz ama yönünü bilen bir ülke izlenimi veriyor...Belki de geçmişin gölgesinde yaşanılan o büyük acılar çok şey öğretmiştir yeni nesle...

 

 

 

Enerji Jeopolitiğinde Kırılmalar ve Ejderhanın Sessiz Yükselişi

Çin ve Rusya'nın öncülük ettiği Şanghay İşbirliği Örgütünün (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi, 31 Ağustos-1 Eylül 2025 tarihlerinde Tiencin şehrinde gerçekleştirildi. Zirve, 2001’deki kuruluşundan bu yana örgütün en büyük toplantısı olarak tanımlandı. Şi Cinping ile Vladimir Putin’in Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile el ele vererek Batı eksenine karşı doğu güçlerinin yakınlaşmasını simgeleyen görüntüsü, belki de zirvenin en akılda kalıcı görüntüydü (Tesnim, 2025).

...

Bugün enerji, yalnızca santrallerin ya da boru hatlarının konusu değil. Enerji, jeopolitiğin yeni şiiridir. Çin’in büyüklüğü, ABD’nin ihracatçı kudreti, Avrupa’nın bağımlılıkları ve Rusya’nın yön değiştiren boruları… Tüm bu unsurlar bir araya geldiğinde, Avrasya’da yeni bir güç tablosu ortaya çıkıyor.

Ve bu tabloda Çin, hem en büyük kömür üreticisi ve fosil yakıt ithalatçısı hem de en büyük yenilenebilir yatırımcısı olarak güçlü bir rol üstleniyor. Washington tankerleriyle güvence dağıtırken, Pekin güneş panelleriyle geleceği inşa ediyor. Hangisinin daha kalıcı olacağını ise zaman gösterecek.

Bu yazıda Çin ve ABD’nin enerji jeopolitiği ve yeni denge arayışları ele alınarak yükselen bir süper gücün yani ejderhanın yol hikayesi anlatılacak.

...

Artık yeni bir çağa tanıklık ediyoruz: Bu çağ, enerji akışlarının yön değiştirdiği ve küresel gücün yeniden tanımlandığı bir çağ. Bu çağ, batıdan yükselmiş olan beyaz başlı kartal ve aslana rağmen daha barışçıl bir yol hikayesi oluşturmak üzere Asya’dan doğan güneşle birlikte ejderhanın yükseldiği yeni bir çağ. Bu yol hikayesinde yola çıkan ejderhaya boz ayı, kaplan ve diğer üyeler eşlik ediyor. Bozkurt ise şu anda hem kartalı hem de ejderhayı dikkatle izliyor. Hikâyenin nasıl şekilleneceğini zaman gösterecek.

Bu yazı, Madencilik Türkiye Dergisi web sitesinde yayınlanmış olup, alttaki linkten yazının tümüne ulaşabilirsiniz:

https://madencilikturkiye.com/enerji-jeopolitiginde-kirilmalar-ve-ejderhanin-sessiz-yukselisi/

 

Enerjinin iktidarı: Kömürün üzerinde yükselen devler

Geçtiğimiz günlerde oldukça önemli uluslararası bir fuara katıldım. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı himayelerinde, Türkiye Kömür Üreticileri Derneği tarafından organize edilen V. Uluslararası Temiz Kömür Teknolojileri ve Milli Enerjide Değer Zirvesi ve Fuarı, 29 Nisan 2025 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirildi. Kamu, üniversiteler, TÜBİTAK, özel sektör ve yurt dışından birçok bürokrat, bilim insanı ve üst düzey yöneticinin katıldığı bu fuarda yerli enerji kaynağımız olan kömür tartışıldı. Tartışma sadece yerel düzeyde değil, küresel ölçekte de değerlendirildi ve oldukça geniş yankı buldu. Bu fuarda ben de “Kömür Gazlaştırma Teknolojilerinin Mevcut Durumu ve Geleceği” konulu bir sunum yapma şerefine eriştim.

Bu fuarın ardından dijital ve basılı medyada sıcağı sıcağına kömüre akıl penceresinden bakılması gerektiğini belirten “Kömür artı akıl=zenginlik” adlı güzel bir yazı ortaya çıktığı gibi “Temiz kömür miti!” şeklinde yanlı ve haksız bir yazı da ortaya çıktı. Bu durum, kömürün kamuoyunda üzerinde en çok olumlu ya da olumsuz eleştiri yapılan, kimi zaman objektif kimi zaman da oldukça subjektif bir bakış açısı sunan dar bir yelpazede değerlendirildiğini gösteriyor. Akademi, kamu ve özel sektör tecrübesi olan, sektörün bir ferdi olarak, kömüre bilimsel ve toplumsal çerçeveden bakan genel bir değerlendirme penceresi açılması gerektiğini düşündüm ve kömürle ilgili toplumun her kesimince anlaşılabilmeyi hedefleyen basit ama geniş bir yelpaze sunan bir yazı kaleme almaya karar verdim.

Bildiğiniz gibi kömür, insanlığın medeniyet ateşini yaktığı andan beri sadece bir yakıt değil, iktidarın simgesi de oldu.

Kömür, insanlığın ateşle kurduğu ilişkinin en sert ama en verimli halkası. İnsanlığın medeniyet ateşini yaktığı andan beri sadece bir yakıt değil, iktidarın simgesi oldu. Tarih boyunca krallıklara, imparatorluklara güç veren, savaşları finanse eden ve sanayi devrimlerini tetikleyen bu "kara elmas", bugünün küresel güçlerinin DNA'sında saklı. Avrupa Birliği’nin bütünleşmesi, Çin’in ekonomik devrimi ve ABD’nin sanayi imparatorluğu… Hepsi kömürün sırtında yükseldi. Bu yazıda, rakamların soğuk dilini edebiyatın sıcaklığıyla harmanlayarak, kömürün politik, ekonomik ve sosyal izlerini takip etmeye çalışacağız.

Sanayi Devrimi’nin buharıyla dönen çarklar, demir yolları, çelik fabrikaları ve nihayetinde ulusların yükselişi… Bugünün süper güçleri, bu siyah altını kullanarak dünya sahnesine çıktı. Avrupa Birliği’nin entegrasyonundan Çin’in ekonomik devrimine kadar kömürün rolü neydi? Gelin, tarihin tozlu raflarını karıştırırken, rakamların dilinden de konuşalım.

...........................

Yazının devamı alttaki linkte yer almaktadır.

Enerji Günlüğü'nde yayımlanan "Enerjinin iktidarı: Kömürün üzerinde yükselen devler" adlı köşe yazıma buradan ulaşabilirsiniz.

Enerjinin iktidarı: Kömürün üzerinde yükselen devler - Dr. Metin AKTAN

Afrodisias Antik Kenti - Aydın Geyre (1)

AFRODİSİAS ANTİK KENTİ MÜZESİ

M.Ö 1.yy'da Roma İmparatoru Augustus zamanında azad edilen kölesi Zoulos tarafından yeniden inşa edilen ve yeni yapılar eklenen tarihi Afrodisias Antik Kentinin tarihi çok daha eskilere gidiyor. M.Ö. 5000'lere kadar tarihleniyor. Karya eyaletinin başkentliğini yapmış olan bu Antik kent, görülmeye değer gerçek bir açık hava müzesi. Tapınak ve heykel yapım merkezi olarak bilinen kent, dönemin büyük yerleşim yerlerinden biri haline gelmiş. Arkeolog Prof. Kenan Erim ve dünyaca ünlü fotoğraf sanatçımız merhum Ara Güler burayı keşfeden iki ünlü isim...

Afrodisias Antik Kenti (4)

Çin Pekin Gezisi-2023

MALİYET YAKLAŞIMI İLE ERKEN EVRE KÖMÜR SAHALARININ DEĞERLEMESİ (VALUATION OF EARLY-STAGE COAL FIELDS BY COST APPROACH)

Metin Aktan ^1, *, A.Erhan Tercan ²

 ¹ Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü, Ankara

(* Sorumlu yazar: metin.aktan@gmail.com)                                                                                                                                                                                                                                                                 

² Hacettepe Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ankara                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         

ÖZET

 

Madencilik sektöründe üretilen Halka Açık raporlar; 1) Arama Sonuçları, Maden Kaynak / Maden Rezerv Kestirimi ve 2) Maden Değerleme raporları olmak üzere iki ana kategoriye ayrılabilir. Dünyada birinci kategoride raporlama yapan birçok uzman kişi varken, değerleme yapan kişi sayısı oldukça sınırlıdır. Bunun önemli bir nedeni Maden Değerlemenin yeni gelişen bir disiplin olmasıdır. Değerlemenin temel amacı, incelenen maden varlığının Piyasa Değerini belirlemektir. Ülkemizde maden sahalarının değerlemesi ile ilgili yeterli sistematik çalışma bulunmamaktadır. Değerleme yapılacak sahaların öncelikle uluslararası değerleme yaklaşımlarındaki kod esaslarına göre ve konusunda uzman değerlemeciler tarafından yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada; Türkiye’de bulunan ve henüz işletilmemiş erken evre arama aşamasındaki iki adet kömür sahasının değerlemesi yapılmıştır. Sahaların özelliklerinden dolayı değerleme çalışmasında “Maliyet Yaklaşımı” kullanılmış olup, kömür sahalarındaki maden varlıkları ile ilgili bilgi düzeylerinin yanı sıra, kaynak miktarına ait parasal tutarlar ve yapılan harcamaların bugünkü değerleri hesaplanarak birbirileriyle kıyaslamaları yapılmıştır.  Çalışmada, Arama Harcamalarının Katları ve Kilburn Yerbilim Faktörü gibi yöntemler kullanılarak değerleme tahminlerine ulaşılmıştır. Sonuçlar, maden varlıkları ile ilgili kaynak miktarı ve kalitesinin yanı sıra artan bilgi miktarının ve güvenilirliğinin saha değerini arttıran önemli bir unsur olduğunu göstermiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Kömür değerleme, maden sahası değerleme, maliyet yaklaşımı, Kilburn Faktörü (KYY), Arama Harcamalarının Katları (AHK) Yöntemi.

 

ABSTRACT

 

The Public Reports issued in the Mineral industry can be divided into two main categories: 1) Reports on Exploration, Mineral Resource / Mineral Reserve estimation and 2) Reports on Valuation of Mineral Assets. While there are many experts disclosing reports for the former in the world, the number of valuators are quite limited. An important reason for this situation is that mine valuation is an emerging discipline. The main purpose of valuation is to determine the Market Value of the Mineral Asset. There are not enough systematic studies on the valuation of Mineral Assests in our country. First of all, the Mineral Assests to be valuated must be studied by Practitioners according to the code principles based on international valuation approaches. In this study, two unexploited coal fields of Turkey in the early exploration stage were valuated. Due to the characteristics of the fields, the "Cost Approach" was used in the valuation study and the monetary amounts of the resource and the present values ​​of the expenditures were calculated and compared with each other, as well as the knowledge level about the Mineral Assets in the coal fields. In the study, valuation estimates were obtained by using methods such as Multiples of Exploration Expenditures and Kilburn Factor. The results showed that the resource and quality of the Mineral Assets, as well as the increased amount and reliability of information about the field, is an important factor that affects the valuation.

 

Keywords: Coal valuation, mining field valuation, Cost Approach, Kilburn Method, Multiples of Exploration Expenditures Method.

Makalenin tümü için lütfen tklayınız!

TÜRK DÜNYASI KÖMÜR POLİTİKALARI / COAL POLICIES in TURKIC WORLD

29 Mart 2022 tarihinde TESPAM (Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi) ve TPDV (Türk Dünyası Parlamenterler Vakfı) işbirliğinde düzenlenen "Uluslararası Türk Enerji İşbirliği Kongresi (International Turkic Energy Cooperation Congress)"etkinliğinde yapılan "DÜNYA VE TÜRKİYE ÖZELİNDE KÖMÜRÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ ve GELECEK  PROJEKSİYONLARI" adlı sunumun videosuna  altta ulaşabilirsiniz.

ANALİZ: RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI VE ABD STRATEJİSİ ÜZERİNE

 Not: Bu yazı kişisel görüş ve analizleri içermekte olup, hiçbir Kurum, Kişi ya da Kuruluşla bağlantılı değildir...

Biden... ABD'nin seçilmiş en yaşlı başkanlarından biri. Son derece tecrübeli bir siyasetçi. Putin...Rusya'yı dağılmış bir süper güçten tekrar toparlayarak güçlendiren bir lider ve eski KGB ajanı.

Oyunun başladığı yer Afganistan. Bu kanlı satrancı Afganistan'dan başlatırsak durumun çok daha kolay anlaşılacağını düşünüyorum. ABD'nin Afganistan'dan apar topar çıkmasının ve zayıf bir görüntü vermesinin o dönem için ustaca planlanmış bir aldatmaca olduğunu düşünüyorum. Şöyle ki...

Kanlı satranç oyununda öncelikle Biden piyonlardan sonra atını öne sürer ve Putin atı alır. Kırım'ın ilhakına sesini çıkar(a)mayan AB ve ABD Rusya'yı cesaretlendirir. Zira ABD'nin kurduğu ana stratejik amaçlar: 1)Çin'in yükselişinin durdurulması/dengelenmesi, 2)ABD'nin tekrar tek kutuplu dünyanın liderliğine dönmesi, 3)Rusya'nın güneydeki yayılmacılığının ve askeri gücünün zayıflatılması/durdurulması, 4)Son dönemlerde ABD'ye yüz vermeyen AB'nin tekrar hizaya getirilmesi, NATO'nun güçlendirilmesi.

Bu ana stratejik amaçları gerçekleştirebilmek için gereken hamleler aslında birer birer atılmaya başlandı. Bunlardan ilki biraz önce de bahsettiğim gibi Afganistan hamlesiydi. Burada hem Çin hem de Rusya oldukça şaşırdı. Hatta dünya genelinde bir şaşkınlık oluştu. ABD imajı zarar görmüştü zira. İtibarı çok zedelenmişti.

Satrancın ikinci büyük hamlesine geçiyoruz. Putin hamlesini cesaretle yapar, NATO'nun sınırlarının dibine kadar genişlemesini tehdit olarak gördüğünden açıkça uyarısını yapar. Ukrayna diye bir ülkenin aslında olmadığını, Lenin'in Ukrayna'yı oluşturmakla hata ettiğini, SSCB'nin dağılmasının büyük bir hata olduğunu tüm dünyaya ilan ederek Büyük Rusya İmparatorluğu hayalinin tohumlarını atar. Ruslarla kardeş olan bir komşu halkı aşağılaması tepki çeker ve imajını zedeler. Bu uzun nutukların ardından ilk iş olarak Doğu Ukrayna'daki ayrılıkçıların bağımsızlıklarını tanır. Ukrayna'yı çevreleyerek 150.000 askerini sınıra yığar. Tabi öncesinde NATO içerisindeki çatlaklardan oldukça faydalanır. Suriye, Libya ve Afrika'ya yoğun müdahaleler yaparak, özel stratejik ilişkiler kurar. En önemlisi ülkemizle birçok stratejik ilişki kurar. Enerji, doğal gaz, tarım, buğday, turizm, S-400 ve Akkuyu Nükleer Santrali. Bu ilişkiler sayesinde sıcak denizlere rahat iner, Akdeniz'de üs kurar. ABD ve AB'nin ülkemize karşı negatif bakışı ve ikiyüzlü YPG desteğini de kullanarak, ülkemize kısmi destek verir, Suriye operasyonlarımıza sınırlı tepki vererek, sesini çıkarmaz. Evet şimdi gelelim satrancın karşı oyuncusuna.

Biden hamlesini yapar, filini karşı tarafa yedirir. Putin'in Ukrayna'yı kesinlikle işgal edeceğini defalarca dile getirerek, soru işaretleri uyandırır. Putin aksini iddia etse de Biden oldukça emin konuşarak, tarih bile verir. Ve gerçekten de Putin fili yiyerek, dünya için beklenmedik bir anda saldırıya geçer. Şok bir saldırı ile Ukrayna'nın kolayca düşeceğini hesaplamaktadır ama yanılır. 

Bugün kuşatmanın 4.günü ve Ukrayna hala direniyor. Medya ve Ukrayna kaynaklarına göre Rusya'nın 4300'ü geçen asker kaybı ve yüzlerce askeri araç ve uçak zayiatı var. Bu kayıplar 10 yılı aşan Suriye savaşındaki toplam kayıplardan bile daha fazla. Ukrayna'nın beklenmedik direnişi ve cesareti Putin'i sersemletir. Aslında Ukrayna da boş durmamış ve bu işgale hazırlanmıştır. Ciddi silah yığınağı, elektronik harp hazırlığı, ABD'nin istihbarat desteği ve Bayraktar TB2 gibi önemli avantajlar ve en önemlisi Zelensky gibi medyatik ve cesaret figürü (!) bir liderle savaşa hazırlanmıştır. Zelensky'nin ülkesini terk etmemesi halkını daha da cesaretlendirmiş ve direniş ruhunu ateşlemiştir. Basın çok iyi kullanılmıştır bu kaosta zira.

Putin'in fütursuzca saldırması, sivil kıyımlarına başlaması, Ukrayna'ya her taraftan ağır silahlarla hedef gözetmeksizin saldırması tüm dünyada şok etkisi yaratır ve beklenen tepkiler aşamalı da olsa gelmeye başlar.

Öncelikle ekonomik yaptırımlar gelir, hava sahaları Rusya'ya kapatılır, siyasi-diplomatik ilişkiler askıya alınır. Küresel firmalar bile yatırımlarını dondurur ve tüm dünya Rusya'yı adeta tecrit eder. Hatta SWIFT sisteminden çıkarma da gündeme gelir. Rusya saldırılarını durdurmazsa belki de hafta içinde SWIFT kozu da gerçekleşebilir.

Putin SWIFT sisteminden çıkarılmanın SAVAŞ ilanı olacağını açıkça deklare eder. Ülkesindeki protestolar, azalan kamuoyu desteği, acılı asker annelerinin çocuklarını sorması ve dünyanın her yerinde Putin'e karşı nefret dilinin oluşması, Putin'i tam anlamıyla köşeye sıkıştırır ve var gücüyle saldırmaya devam eder. Bu yoğun ve acımasız saldırıyla Ukrayna'yı alsa bile, dünya kamuoyunda kapanmaz bir yara açmıştır artık. Yani Biden hamlesini yapar ve Putin'in vezirini yiyerek şah-mat çeker...

Eminim bunların hiçbirisini hesap etmemişti Putin. Binlerce insanın bir hiç uğruna öldüğü/öldürüldüğü bu kanlı satranç savaşında sanırım yapacağı hamle kalmadı. Bundan sonraki hamle satranç tahtasını fırlatıp en kötüsünü yapmak için son bir tehdit kozunu kullanmak sanırım. Yani nükleer silah!...Bu da Biden'ın da dediği gibi 3.Dünya Savaşı oluyor zaten. Dünyanın sonuna hiç bu kadar yaklaşmamıştık daha önce. Nasıl bir dönem, nasıl bir gelecek bekliyor acaba bizleri? 

Bu aşamayı düşünmek bile istemiyor insan. Küba Krizi bile bunun yanında adeta solda sıfır kalıyor. Neyse bu kötü ihtimali bir tarafa bırakarak, bunun olmadığını düşünürsek, kimler kazançlı çıkar bu kanlı satranç oyunundan sizce?

Mevcut gelişmelere bakıldığında en kazançlı ABD çıkıyor. Yazımın başında bahsettiğim stratejik amaçlardan 3.ve 4. ABD lehine sonuçlanıyor. Rusya'nın askeri gücü ve ekonomisi ağır yara alarak felce uğratılıyor. Çin'le arası bozduruluyor. Çin'e bir nevi gözdağı veriliyor. Eğer aynı saldırganlığı yaparsa dünyadan dışlanacağının mesajı veriliyor. Gücü ekonomik genişlemeye dayalı Çin'in bir nevi gözü korkutuluyor. AB ise, ABD'ye ve NATO'ya mecburen yaklaşarak hizaya geliyor. Almanya ve Fransa'nın Rusya yakınlaşması kesilerek Atlantik Paktı'na tekrar güçlü bir şekilde dahil edilmeleri sağlanıyor. AB'nin Rusya'dan boşalacak enerji ihtiyacını ABD kaya gazı ve Ortadoğu gazı ile karşılanmasına yönelik şimdiden çeşitli niyet adımları atılıyor. AB'de kömürün tekrar yükselişine yönelik ilk elden çeşitli açıklamalar geliyor. Örneğin Almanya'nın Rusya'dan gelen kuzey doğal gaz proje hattını dondurması ile beraber kömür ve yenilenebilirlerle ilgili yeni projelere başlayacağını bildirmesi gibi...

Evet bu kanlı satranç oyunundan şimdilik ABD kazançlı çıkmış görünüyor. Peki kaybedenler kimler? Rusya ile beraber maalesef en çok kaybeden Ülkemiz gibi görünüyor. Ciddi bir ekonomik krizin daha da derinleşmesi riski, Rusya ile yapılmış olan büyük hacimli enerji anlaşmalarının tehlikeye girmesi, dünya geneli Rusya'ya karşı uygulanacak yaptırımların arttırılması ve ülkemizden de aynı uygulamaların beklenmesi, tarım sektöründeki karşılıklı ticari alışverişlerin ortadan kalkması ve turizm işbirliğinin belirsizliğe girmesi gibi sayamayacağım kadar çok faktör maalesef bizleri çok derinden etkileyecek görünüyor. 

Tüm bu risklerin bir daha yaşanmaması adına ülkemizin çok ciddi yeni stratejik amaçlar oluşturması gerekiyor. Bunun yegane yolu da enerjide mümkün olduğunca bağımsız ve ülkeler bazında çeşitlendirilmiş portföy, tek ülkeye bağımlılığın kırılması, yerli kaynakların kullanılması, temiz kömür teknolojilerine daha çok önem verilmesi ve savunma sanayiinde olduğu gibi diğer alanlarda da milli projeler geliştirilmesi, tarımda ve ekonomide tam bağımsızlık ve katma değeri yüksek nanoteknolojik ürünler geliştirilmesi sıralanabilir...

Yazımı Cumhuriyet'imizin kurucusu Ulu Önderimiz M.Kemal ATATÜRK'ün sözleriyle bitiriyorum.

“Bir ulusun asker ordusu ne kadar güçlü olursa olsun, kazandığı zafer ne kadar yüce olursa olsun, bir ulus ilim ordusuna sahip değilse, savaş meydanlarında kazanılmış zaferlerin sonu olacaktır. Bu nedenle bir an önce büyük, mükemmel bir ilim ordusuna sahip olma zorunluluğu vardır.”

"Eğer bir gün benim sözlerim bilimle ters düşerse bilimi seçin."

"Yurtta barış, dünyada barış..."

 

                                                                                               Dr. Metin AKTAN

                                                                                              27.02.2022 - Ankara

Enerji ve Tarımdaki Kırılganlıklar ve Kömür Gazlaştırma

Geçen hafta yazmış olduğum bu kısa yazıdaki risklerin hemen hemen büyük bir kısmı gerçek oldu. Maalesef Rusya-Ukrayna savaşı başladı. Döviz ve altında yukarı yönlü dalgalanmalar başladı. Buğday ithal ettiğimiz ve yakın ilişkilerimizin olduğu iki önemli ülke olan Rusya ve Ukrayna savaşının ne kadar süreceği belli değil. Dünya diken üstünde. Avrupa ve ABD’nin aksine aslında en büyük zarara uğrayacak ülkelerin başında biz geliyoruz. 

Rusya, doğalgazda ana tedarikçi,petrolde de en önemli tedarikçilerden. Bir taraftan da Akkuyu Nükleer Santrali’ni inşa ediyorlar. Yani maalesef tüm yumurtalar aynı sepette. Uzun vadeli stratejik bir planlamayla bu bağımlılığı ve kırılganlığı kırmamız gerekiyor. Bunun en önemli iki saç ayağı enerji ve tarımdır. Her ikisinde de yerli teknoloji geliştirip yerli üretime dönmemiz gerekiyor. Tarımın ana girdilerinden gübreyi kömürü gazlaştırarak üretebiliriz. Aynı şekilde kömür gazlaştırma ile petrol ve SNG (sentetik d.gaz) de üretebiliriz. En pahalı enerji sizin olmayan ithal olan enerjidir. Çin bile nispeten daha ucuz olan ithal d.gazdan petrokimyasal üretmek yerine, yerli kömürlerinden gazlaştırma yoluyla petrokimyasal, SNG, amonyak ve üre üretiyor. 

Ülke olarak şapkamızı önümüze alıp düşünmemiz gerekiyor. 

Bu konuların tamamını ve işin stratejik önemini alternatif ekonomik modellerle doktora tezimde anlatmaya çalıştım. Okumak, faydalanmak ve yapıcı eleştirilerde bulunmak isteyenler için altta indirme linkini bırakıyorum.

http://aktanmetin.blogspot.com/p/doktora-ve-yuksek-lisans-tezim-my-phd.html

 #enerji #kömür #kömürgazlaştırma #rusya #ukrayna

Coal Gasification Animation (Kömür Gazlaştırma Nasıl Yapılır?)

This animation explains coal gasification process.

Bu animasyon video, kömür gazlaştırmanın nasıl yapıldığını anlatmaktadır. Video, oldukça basit ve anlaşılır. 

Ülkemiz konumu itibariyle zengin petrol ve doğal gaz rezervlerinin ortasında olan ama maalesef petrol ve doğal gaz rezervleri olmayan önemli bir ülke. Petrol ve doğal gazın neredeyse tamamı ithal ediliyor. Jeopolitik olarak coğrafyamızda çok fazla risk var. Olası Rusya Ukrayna savaşı, Rusya'dan aldığımız doğal gazı bir anda kesebilir. Petrol fiyatları inanılmaz bir şekilde yükseliyor. İthal kömür fiyatları nerdeyse 300 ABD$ oldu. Tüm bu riskler ülkemiz ekonomisini son derece olumsuz etkiliyor. Enerjide dışa bağımlı olduğumuz sürece maalesef enflasyon hep problem olacak. Peki tüm bu riskleri uzun vadede bertaraf etmenin bir yolu yok mu? Evet bence var. Yaklaşık 21 milyar ton gibi oldukça büyük bir kaynağa sahip olduğumuz yerli linyitlerimiz tüm bu riskleri bertaraf edebilir. Evet yerli kömürlerimiz çare olabilir...

Ülkemizin tek fosil kaynağı kömür. Yerli kömürlerimizi küresel ısınmaya neden olmadan, minumum emisyon salımları ile kullanmanın bilinen en iyi yolu da kömür gazlaştırma. Sürdürülebilir ve çevreyle barışık bir kalkınma için yerli kömürlerimizi muhakkak gazlaştırmalı ve katma değeri yüksek çeşitli petrokimyasallar (amonyak, polietilen, polipropilen, olefinler, vb...), tarımsal amaçlı amonyak-üre, SNG (doğal gaz eşdeğeri sentetik gaz) ve sıvı yakıtlar (dizel, uçak yakıtı gibi) gibi çeşitli ürünlere dönüştürebilmeliyiz. 

Çin kömür gazlaştırmayı çoktan başardı ve şu anda dünyada lider konumda. Biz neden yapamayalım ki? Ülkemizin enerjide bağımsız ve ekonomide söz sahibi olabilmesinin yolu, kanaatimce yerli hazinemiz olan kara elmaslarımızı en yüksek teknolojilerle işletmekten geçiyor...

Enerjinin Geleceğinde Kömür

Pandemik Covid salgınının şoku sonrası yeniden ivmelenen sektör, tüm hammaddelerde olduğu gibi, enerji hammaddelerinde de inanılmaz tüketim artışı yaşıyor. Tüketim artışları beraberinde rekor fiyatlanmaları da getiriyor ve her geçen gün hammadde fiyatlarının nereye gideceği tartışılıyor. Fosil enerji kaynağı fiyatları da yukarı yönlü çıkmaya devam ediyor.

Diğer taraftan zorlu kış şartları, fosil enerji kaynaklarından olan kömürün önemini bir kez daha öne çıkardı diyebiliriz. Mevsimsel şartlar, rüzgar ve güneşteki verimliliği azalttığından, kömür santralleri yeniden devreye girmeye başladı. Kömürün geleceği senaryoları bir kez daha tartışılır oldu. Kömürsüz bir gelecek mi, yoksa kömürle birlikte sürdürülebilir bir enerji geleceği mi öne çıkacak? 

Bu kısa yazı, kömürün her şeye rağmen önemini koruduğu ve gelecekte de koruyacağı tezi üzerine kurulmuştur.

ABD Enerji Ajansı (EIA) tarafından yapılan 2050 projeksiyonunda 2020 yılında ikinci sırada yer alan kömürün, 2050 yılında petrol, yenilenebilir ve doğal gazın ardından dördüncü sıraya gerileyeceği tahmin edilmektedir. Şekil-1'deki grafiğe göre yatay bir tüketim seyri izleyecek olan kömürün diğer kaynaklara göre sadece tüketim payı içerisinde bir azalma olacağı görülmektedir. 

Şekil-1: 2020-2050 Yılları Arasında Kaynaklara Göre Birincil Enerji Arzı Tahmini (EIA, 2021)

Uluslararası Enerji Ajansı tarafından, günümüzde mevcut enerji politikalarının gelecekte de fazla değişmeden sürdürüleceği varsayımına göre yapılan tahminlerde ise dünya birincil enerji talebinin 2017 yılına göre yaklaşık %45,3 oranında artış göstererek 2040 yılında 19.637 mtep seviyesine yükseleceği, bu miktarın kaynaklara dağılımında önemli farklılıkların olmayacağı öngörülmektedir. 

Şekil 2: Dünya Birincil Enerji Arzının Gelişimi, IEA Mevcut Politikalar Senaryosu, 2018.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın; yenilenebilir ya da alternatif yakıtların kullanımlarının artacağı ve enerji verimliliğine ya da karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik çabaların geliştirileceği öngörülerine dayalı olan iyimser “Yeni Politikalar Senaryosu” nda kömürün 2040 yılında küresel enerji arzı içerisindeki payı %23,1 düzeyinde tahmin edilmektedir (IEA, 2018).

Mevcut Politikalar Senaryosu’nda ise; 2040 yılında petrolün payı %27,5 ve kömürün payı %27,1 olacaktır. Kömürü %24 ile doğalgaz izleyecektir. Söz konusu yılda; nükleer enerjinin payı %5,3 ve diğer kaynakların payı ise %16,1 olacaktır (IEA, 2018).

Dolayısıyla, Uluslararası Enerji Ajansı, mevcut enerji politikalarının gelecekte de fazla değişmeden sürdürüleceği varsayıldığında, kömürün, dünya enerji bileşimi içerisindeki belirleyici konumunu en azından önümüzdeki 25 yıl içerisinde de sürdüreceğini öngörmektedir.

Kömürün Ülkemiz açısından geleceği değerlendirildiğinde, tek fosil kaynağımız olan kömürün muhakkak yeni ve yerli teknolojiler ile kullanılması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Nasıl ki Almanya'nın kömür zenginlikleri, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında yükselişinin ana nedeni olmuşsa ve de iki büyük dünya savaşı boyunca ülkeyi ayakta tutmuşsa, yerli kömürlerimiz de Ülkemizi enerjide daha bağımsız ve güçlü kılacaktır.